Интеллект коэффициенті (IQ) – адамның нәтижесін сол жастағы стандартталған салыстырмалы топпен салыстыратын когнитивтік қабілеттердің өлшемі. IQ білім деңгейімен, жұмыс нәтижелілігімен және табыспен байланысты. IQ ұпайлары мен деңгейлерін түсіну когнитивтік күшті және әлсіз жақтарыңызды танып, дамытуға болатын салаларды табуға көмектеседі.
IQ ұпайлары деген не?
IQ ұпайлары түрлі салалардағы когнитивтік қабілеттерді өлшейтін стандартталған тесттер арқылы анықталады. Ұпай адамның когнитивтік қабілеттерін құрдастарымен салыстыра көрсетеді. IQ ұпайлары орташа мәні 100, стандартты ауытқуы 15 ұпай болатын қалыпты үлестірімге бағынады. Яғни халықтың шамамен 68%-ының IQ деңгейі 85–115 аралығында, ал 95%-ының деңгейі 70–130 аралығында болады.
IQ деңгейлері деген не?
IQ деңгейлері IQ ұпайларын адамның когнитивтік қабілет деңгейін көрсететін аралықтарға бөледі. IQ ұпайларының жіктелуі:
- 130 және одан жоғары: Өте жоғары
- 120–129: Жоғары
- 110–119: Орташадан жоғары
- 90–109: Орташа
- 80–89: Орташадан төмен
- 70–79: Шекаралық деңгей
- 69 және одан төмен: Өте төмен
IQ деңгейлері нені білдіреді?
IQ ұпайларын деңгейлерге бөлу адамның когнитивтік қабілеттерін түсінуге көмектеседі. «Өте жоғары» аралығындағы ұпай ерекше когнитивтік қабілеттерді, ал «Өте төмен» аралығындағы ұпай елеулі когнитивтік шектеулерді білдіреді. «Жоғары» және «Орташадан жоғары» аралықтары орташадан жоғары қабілеттерді, ал «Орташа» және «Орташадан төмен» аралықтары орташа немесе орташадан сәл төмен қабілеттерді көрсетеді. «Шекаралық деңгей» аралығы оқуға және күнделікті өмірге әсер етуі мүмкін когнитивтік шектеулерді білдіреді.
